معاون وزیر گردشگری مطرح کرد:

تحریم در کمین صنایع دستی

آگهی 11

تیتر اول- الهام اکبری: «مریم جلالی» معاون صنایع‌دستی و هنرهای سنتی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در گفت‌وگو با تیتر اول کار این وزارتخانه در بخش صنایع‌دستی را تسهیل‌‌گری بین عرضه و بازار برشمرد.

او استراتژی مرتبط با صنایع دستی را تولید غیرمتمرکز و فروش متمرکز دانسته و بر نقش تشکل‌ها به‌جای کارگاه‌ها تاکید می‌کند. جلالی معتقد است فروش متمرکز بدون برند امکان‌پذیر نیست و برند نیز توسط فرد ایجاد نمی‌شود بلکه نیازمند تشکل‌ها، تعاونی‌ها و انجمن‌های حرفه‌ای است. در همین زمینه، آیین‌نامه مربوط به تشکل‌ها به کمیسیون دولت ارائه شده تا زمینه سازمان‌دهی این بخش فراهم شود. او همچنین تحریم‌ها را یکی از عواملی ارزیابی می‌کند که بازار صنایع دستی ایران را هم در بخش مواد اولیه و هم فروش تحت‌تاثیر خود قرار داده و در نهایت به آن آسیب زده است.

جلالی افزود: ما دو استراتژی در مقوله فروش داریم،‌ اولین آنها «تولید متمرکز و فروش غیرمتمرکز» است و دومین مورد به «تولید غیرمتمرکز و فروش متمرکز» برمی‌گردد. در حوزه صنایع دستی، تولید ذاتا غیرمتمرکز است و فروش باید به‌صورت متمرکز ساماندهی شود که این موضوع را نیز در دستور کار قرار داده‌ایم. نکته اینجاست به واسطه پلتفرم‌های فروش متعددی که در ایران داریم، ضرورتی برای ایجاد سامانه جدید احساس نمی‌شود و فروش باید به متخصصان این حوزه سپرده شود.

معاون صنایع‌دستی و هنرهای سنتی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی تاکید کرد: ما هیچ‌گاه به دنبال آن نبوده‌ایم که خود یک وب‌سایت برای فروش ایجاد کنیم، بلکه هدف ما اتصال شبکه تولید غیرمتمرکز، خانوادگی یا خانگی به بازارهای فروش از طریق فرآیند تسهیلگری است. صنایع دستی در اصل و همواره به‌عنوان شغل مکمل تعریف می‌شود و نه کسب‌وکار اصلی. امروز بسیاری از فعالان این حوزه تمایل دارند از فعالیت خانگی به کارگاهی تغییر مسیر دهند و این درخواست را بارها با ما در میان گذاشته‌اند. اما باید یادآور شد که ذات صنایع دستی در تولید خانگی و در کنار خانواده است.

بنابراین تلاش ما بر این است که تصدی‌گری نکنیم و تنها نقش تسهیل‌گر داشته باشیم و شبکه تولید غیرمتمرکز را به سامانه‌های فروش متمرکز، به‌ویژه فروش آنلاین، متصل کنیم. با این حال باید توجه داشت که رفتار مشتری در حوزه صنایع دستی متفاوت است؛ خرید صنایع دستی برای رفع یک نیاز فوری نیست، به این معنا که شما مشابه سایر کالاهایی که به شکل آنلاین خرید می‌کنید،‌ سراغ صنایع دستی بروید. اساس رفتار مشتری درباره خرید صنایع‌دستی، خرید خاطره است بنابراین این کالاها باید روایت و قصه داشته باشند. همچنین بوم‌گردی‌ها و پایگاه‌های میراث فرهنگی نیز ظرفیت‌هایی برای فروش متمرکز دارند، زیرا گردشگران در حین سفر و یا یا بازدید اقدام به خرید می‌کنند. در نهایت، بهترین موقعیت برای ما اتصال به بازارهای جهانی و وب‌سایت‌های بین‌المللی است.

وی تصریح کرد: سال‌هاست که روی مقوله «زنجیره» در صنایع دستی تاکید می‌کنم و برای ورود به ادبیات کسب‌وکار و موفقیت در فروش، نخست باید سلیقه مشتری را شناخت و طراحی محصولات بر همان اساس انجام گیرد. دوم، کیفیت مواد اولیه و محصول باید استاندارد شود تا برای مشتری مطلوبیت ایجاد کند. سوم، حمل‌ونقل باید سامان یابد. به علاوه هزینه بسته‌بندی و حمل‌ونقل نباید از خود کالا بیشتر باشد. چهارم، باید پشتوانه تولید وجود داشته باشد تا بتوان در صورت تقاضای بالا، محصول را در کوتاه‌ترین زمان تولید و عرضه کرد.

البته در صنایع دستی هر رشته شرایط خاص خود را دارد. در سفالگری، رودوزی، دست‌بافته‌ها و صنایع چوبی هر کدام بخشی از زنجیره دچار مشکل است؛ گاهی کیفیت پایین و زمانی هم هزینه تولید بالا است. در مواردی تولید انبوه امکان‌پذیر نیست و گاهی بازاریابی وجود ندارد. نمونه‌هایی دیده‌ام که محصول و بسته‌بندی بسیار عالی است اما روایت‌گری و تبلیغ مناسب وجود ندارد. بنابراین باید زنجیره را کامل کنیم.در کنار آن نباید با گزاره‌های کلی درباره صنایع دستی سخن گفت.

جلالی گفت: برای مثال «صنایع دستی نیازمند بسته‌بندی است» گزاره‌ای مبهم است. برخی محصولات مانند سبدها اساسا نیازی به بسته‌بندی ندارند و خود می‌توانند بسته‌بندی سایر اقلام باشند. در نتیجه هر رشته اقتضائات خاص خود را دارد و تکمیل زنجیره باید با نگاه تخصصی صورت گیرد. وی افزود: نکته مهم دیگر برند است. فروش متمرکز بدون برند امکان‌پذیر نیست و برند نیز توسط فرد ایجاد نمی‌شود بلکه نیازمند تشکل‌ها، تعاونی‌ها و انجمن‌های حرفه‌ای است. به همین دلیل، آیین‌نامه مربوط به تشکل‌ها را به کمیسیون دولت ارائه داده‌ایم تا زمینه سازمان‌دهی این بخش فراهم شود.