مذاکرات سران چین و روسیه در پکن
آگهی 11
تیتر اول- شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، دیروز چهارشنبه در حالی در پکن میزبان ولادیمیر پوتین، همتای روس خود، بود که گفت جهان در خطر بازگشت به «قانون جنگل» قرار دارد.
او تنها چند روز پس از میزبانی از دونالد ترامپ، روابط چین و روسیه را بهعنوان یک نیروی تثبیتکننده جهانی ستود. رهبر چین با تشریفات و شکوه فراوان از رئیسجمهور روسیه استقبال کرد و پس از آن، این دو مقام مذاکرات خود را در «تالار بزرگ خلق» آغاز کردند. آنها روابط راهبردی و تجارت رو به رشد انرژی میان دو کشور را ستودند.
دنیای اقتصاد- پوتین در هنگام احوالپرسی با شی گفت: «دوست عزیز من، ما واقعا از دیدن شما خوشحالیم. ما هم بهصورت شخصی و هم از طریق دستیارانمان در دولت در تماس مداوم هستیم.» شی نیز در آغاز گفتوگوها پوتین را «دوست دیرینه من» خطاب کرد و گفت که اتکا بر «پایه اعتماد متقابل» میان دو کشور حائز اهمیت است. این دو رهبر در گذشته نیز بارها به شدت از یکدیگر تمجید کردهاند، تا جایی که شی در مقطعی پوتین را «بهترین و صمیمیترین دوست» خود توصیف کرده بود. پوتین با یادآوری یک ضربالمثل چینی، اشتیاق خود را برای این دیدار مجدد اینگونه بیان کرد: «حتی اگر یک روز هم همدیگر را ندیده باشیم، انگار سه پاییز گذشته است.»
به گزارش گاردین، مذاکرات میان شی و پوتین با یک «نشست محدود» آغاز شد که در آن هیاتهای کوچکتری برای بررسی مسائل حساس حضور داشتند. سپس این رهبران یک «نشست گسترده» با حضور هیاتهای کامل خود برگزار کردند که حوالی ساعت ۲ بعدازظهر به وقت محلی به پایان رسید. گزارش آسوشیتدپرس نیز حاکی از این بود که پوتین و شی بر امضای بیش از ۴۰ توافقنامه همکاری در زمینههایی چون تجارت، فناوری و تبادلات رسانهای نظارت کردند.
در میان این اسناد، تمدید «پیمان حسن همجواری و همکاری دوستانه چین و روسیه» نیز به چشم میخورد که نخستین بار ۲۵ سال پیش امضا شده بود. آنها بر تجارت رو به رشد خود، بهویژه در زمینه نفت و گاز طبیعی تاکید کرده و اعلام کردند که در زمینه روابط بینالملل همسو و هماهنگ هستند. شی پس از مراسم امضای توافقنامهها در جمع اعضای هیاتها و خبرنگاران گفت که روابط دو کشور به «بالاترین سطح در تاریخ» رسیده است.
پوتین به حاضران در سالن گفت: «نیروی محرکه همکاریهای اقتصادی، مشارکت روسیه و چین در بخش انرژی است.» وی با اشارهای به جنگ اخیر آمریکا در منطقه افزود: «در بحبوحه بحران خاورمیانه، روسیه همچنان به نقش خود به عنوان یک تامینکننده قابل اتکای منابع ادامه میدهد و چین نیز مصرفکنندهای مسوولیتپذیر برای این منابع باقی مانده است.»
به گزارش رسانههای دولتی چین، شی بر ضرورت «توقف کامل درگیریها» در خاورمیانه تاکید کرد. وی افزود که تشدید خصومتها در خاورمیانه «نامعقول» است و «یک آتشبس همهجانبه از نهایت فوریت برخوردار است.»
پس از تهاجم همهجانبه مسکو به اوکراین در سال ۲۰۲۲، چین به شریک تجاری نخست روسیه تبدیل شد. پکن اعلام کرده که در این درگیری بیطرف است، اما بهرغم تحریمهای اقتصادی و مالی آمریکا و اروپا، روابط تجاری خود را با کرملین حفظ کرده است. چین همچنین بزرگترین مشتری محمولههای نفت و گاز روسیه است و مسکو انتظار دارد جنگ خاورمیانه تقاضا را افزایش دهد. با این حال، هیچ پیشرفت ملموسی در خصوص پروژه خط لوله گاز طبیعی «قدرت سیبری ۲» که روسیه برای افزایش صادرات به چین به دنبال آن بوده، مشاهده نشد.
پیشتر یک دستیار رئیسجمهور روسیه گفته بود که صادرات نفت روسیه به چین در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ با رشد ۳۵ درصدی همراه بوده و روسیه یکی از بزرگترین صادرکنندگان گاز طبیعی به چین است. به گزارش خبرگزاری شینهوا، حجم تجارت دوجانبه میان دو کشور در سال ۲۰۲۵ به حدود ۲۲۸میلیارد دلار رسید. شی اظهار کرد که تجارت در حوزههایی مانند انرژی به عنوان «ستونهای ثباتبخش» این رابطه عمل کرده و متعهد شد که همکاریها در سایر زمینهها نظیر هوش مصنوعی، اقتصاد دیجیتال و نوآوریهای فناورانه را تسریع بخشد.
به گفته کارشناسان، این سفر تنها چند روز پس از سفر ترامپ به پکن انجام میشود؛ توالی معناداری که هدف آن تثبیت تصویر چین به عنوان یک ابرقدرت تاثیرگذار است. استیو تسانگ، مدیر «موسسه سواس چاینا» در دانشگاه لندن میگوید: «پیام روشن این است که چین با هر قدرتی که بخواهد دوستی و مشارکت راهبردی خود را حفظ میکند و ایالات متحده تنها یکی از آنهاست.»
شی همچنین انتقادات خود از «یکجانبهگرایی و هژمونیطلبی» را تکرار کرد که به نظر میرسید اشارهای تلویحی به اقدامات آمریکا باشد. او گفت: «جهان با خطر بازگشت به قانون جنگل روبهرو است.» پوتین از شی برای سفر به روسیه در سال ۲۰۲۷ دعوت کرد. ویلی لام، عضو ارشد حوزه چین در بنیاد جیمزتاون، گفت که پوتین و شی هر دو نیاز دارند تا از روابط نزدیک خود برای تقویت وجههشان در داخل کشور استفاده کنند.